Meslek seçimi kişilerin yaşamları
ile ilgili vermeleri gereken en önemli kararlardan
biridir. Çünkü yapılan iş tüm yaşamı birebir etkiler.
Meslek seçiminde en önemli nokta kişilerin kendi
özellikleri, ilgileri, gelecek beklentileri ile
uyumlu mesleklere yönelmeleridir. Bu yüzden meslek
seçiminde kişinin kendini tanıması doğru kararı
verebilmek için gereklidir. Kişilerin kariyerlerini
planlarken kendini tanıma sürecinde kullanabilecekleri
pek çok yöntem vardır. Ancak meslek seçimi ile
ilgili oluşturulmuş olan bilimsel envanterler
kişilere net bilgiler sunması açısından önemlidir.
Bilimsel envanterler; kişilere kendileri ile ilgili
somut sonuçlar sundukları için mesleki karar vermeyi
kolaylaştırdığı gibi kişilerin kendileri hakkında
vardığı kararların doğru olup olmadığını kontrol
etmesini, kendini farklı bir gözle yeniden değerlendirmesini
sağlar.
Özel Bahçeşehir Lisesi ve Özel Bahçeşehir Fen
ve Teknoloji Lisesi öğrencilerinin tamamına uygulanan
Kariyer Eğilim Testi
(KETÓ) Türkiye'de kariyer planlama sürecinde
en çok uygulanan testlerden biridir. Kariyer Eğilim
Testi (KETÓ) kişilerin ilgilerini, becerilerini,
kendi kişilik özelliklerine uygun meslekleri belirlemektedir.
Kariyer Eğilim Testi Dr. John Holland'ın RIASEC
modeline dayanmaktadır. Bu model kariyer seçimi
ile bireylerin kişilik özelliklerini ilişkilendirmekte
ve buna bağlı olarak altı kariyer eğilimini tanımlamaktadır.
Her insanda var olan bu eğilimler Gerçekçi
(R), Araştırmacı (I), Artistik
(A), Sosyal (S), Girişimci
(E) ve Geleneksel (C)'dir. Kariyer
Eğilim Testi sonucunda kişide baskın olan üç eğilim
belirlenmektedir. Böylece kişilerin baskın özellikleri
tanımlanmakta ve özelliklerine uygun meslekler
listelenmektedir.
KARİYER EĞİLİMİ
-RIASEC
 |
 |
 |
 |
| R
(GERÇEKÇİ): |
Kişisel
Özellikleri
•Aletleri, makineleri, elektrikli
araçları kullanmaktan hoşlanırlar (bilgisayar,
tornavida, makas gibi)
Bitki yetiştirmek ve hayvan beslemekten
hoşlanırlar.
•Tek başlarına yapabilecekleri
etkinliklerden hoşlanırlar (balık tutmak,
maket uçak, araba yapmak gibi)
•El becerileri gerektiren alanları
severler (takı tasarımı, maketler yapmak,
çizim yapmak, tamirat işleriyle uğraşmak
gibi)
Çalışma
Ortamları:
•Kapalı ofis ortamlarından çok
açık havada bulunan işlerin yapıldığı,
sosyal ilişkilerin yoğun olmadığı ortamlardır.
Örnek
Meslekler:
•İnşaat Mühendisliği, Elektrik
Teknikerliği, Makine Mühendisliği, Bilgisayar
Mühendisliği, Bilgisayar Programcılığı,
Ziraat Mühendisliği |
|
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
| I
(ARAŞTIRMACI): |
Kişisel Özellikleri
•Genellikle fen bilimleri ve matematik
alanlarından hoşlanırlar.
•Gözlem yapmaktan hoşlanırlar.
•Bağımsız çalışmayı tercih ederler.
•Problem çözmek için bilimsel
araştırmalar yapmaktan ve teoriler geliştirmekten
hoşlanırlar.
•Zeka oyunları oynamaktan, bilgisayarla
uğraşmaktan, müzeleri gezmekten hoşlanırlar.
Çalışma
Ortamları:
•Araştırma yapma olanağı sağlayan,
insanların fikir üretebilecekleri yaratıcı
ve bağımsız ortamlardır.
Örnek
Meslekler:
•Arkeologluk, Matematik Mühendisliği,
Fizik, Akademisyenlik, Kimyagerlik,
Tıp Doktorluğu, Moleküler Biyologluk,
Kimya Mühendisliği |
|
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
| A
(ARTİSTİK-YARATICI): |
Kişisel Özellikleri
•Özgün
işler yaratmaktan hoşlanırlar.
•Sanata ilgileri vardır.
•Yeniliklere ve farklılıklara
açıklardır.
•Sanatla ilgili; fotoğrafçılık,
hikaye ve şiir yazmak, dil öğrenmek,
sinema ve tiyatroya gitmek, müzik dinlemek,
resim yapmak gibi etkinliklerden hoşlanırlar.Genellikle
düşünceleri dağınıktır.
Çalışma Ortamları:
•Fazla
kuralın olmadığı esnek iş ortamlarıdır.
Yaratıcılık gerektiren, kişilerin istedikleri
gibi giyinmelerini ve kendi zamanlarını
yönetebilmelerini sağlayan ortamlardır.
Örnek Meslekler:
•Ressamlık,
İç Mimarlık, Yazarlık, Oyunculuk, Fotoğrafçılık,
Moda Tasarımcılığı, Dansçılık, Müzisyenlik,
Grafikerlik
|
|
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
| S
(SOSYAL): |
Kişisel Özellikleri
•Çevresindeki
insanlarla iletişim kurmaktan, onların
problemlerine yardımcı olmaktan hoşlanırlar.
•Karşısındaki insanı dinlemeye
ve anlamaya önem verirler.
•Futbol, voleybol gibi takım sporlarından
hoşlanırlar.
•Bildiklerini anlatmaktan, öğretmekten
hoşlanırlar.
•Grup içerisinde çalışmayı tercih
ederler.
•Gönüllü faaliyetlerden hoşlanırlar
(yardım etmek, bağış toplamak gibi)
Çalışma Ortamları:
•Sıcak
ve samimi iletişimin önemli olduğu,
insanların birbirlerine yardım ettikleri
ortamlardır.
Örnek Meslekler:
•Öğretmenlik,
Psikologluk, Psikolojik Danışmanlık,
Fizyoterapistlik, Hemşirelik, Sosyal
Hizmet Uzmanlığı |
|
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
| E
(GİRİŞİMCİ): |
Kişisel Özellikleri
•Grup
önünde konuşmaktan hoşlanırlar.
•Para
ve politika ile ilgili işlerden hoşlanırlar.
•İnsanları
etkilemekten ve yönlendirmekten hoşlanırlar.
•Grup
içinde fark edilen, önemli kişi olmaya
önem verirler.
•Yarışmalara
katılmaktan, siyasetle ilgilenmekten
hoşlanırlar.
Çalışma Ortamları:
•Riskli,
rekabetin yüksek olduğu, başarmanın
önem taşıdığı iş ortamlarıdır.
Örnek Meslekler:
•Avukatlık,
Satış ve Pazarlama Yöneticiliği, Borsacılık,
Endüstri Mühendisliği, Politika Turizmcilik,
Halkla İlişkiler Uzmanlığı, Gazetecilik |
|
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
| E
(GELENEKSEL-DÜZENLEYİCİ): |
Kişisel Özellikleri
•Hesaplarla,
sayılarla, bilgilerle uğraşmayı severler.
•Bilgisayar oyunları oynamak,
koleksiyon yapmak, tarihle ilgilenmek
gibi faaliyetlerden hoşlanırlar.
•Detaylı ve çerçevesi iyi tanımlanmış
işlerden hoşlanırlar.
•Kayıt tutmaktan, veri girmekten,
not tutmaktan, dosyalamaktan hoşlanırlar.
•Dikkat gerektiren, uzun süreli
işleri severler (koleksiyon yapmak,
bulmaca çözmek, kağıt oyunları oynamak
gibi)
Çalışma Ortamları:
•Düzenli,
sistemli, kuralları belirgin iş ortamlarıdır.
Kapalı ofis ortamlarıdır.
Örnek Meslekler:
•Muhasebecilik,
İstatistik Uzmanlığı, Bankacılık, Sigortacılık,
Harita Teknikerliği, Resepsiyonistlik,
Veri Tabanı Uzmanlığı |
|
 |
 |
 |
 |
Kendi Yaşamının Patronu Ol!
Sınavlara hazırlanırken genellikle meslek seçimini
ve nasıl bir gelecek beklediğimizi düşünmeyiz.
Odaklandığımız tek nokta daha fazla puan almak
olur. Sınavlarda başarılı olmak size sadece iyi
bir diploma sağlayabilir; yaşamda başarılı ve
mutlu olmayı sağlamaz.
Pablo
PICASSO şöyle diyor:
"Çalıştığımda rahatlıyor ve dinleniyorum. Beni
esas yoran, hiçbir şey yapmamaktır."
Siz de Picasso gibi yaşamak istemez miydiniz?
Bu akşam meslek seçimi için ilk adımı atın. Bu
akşam yatmadan önce 10 dakika 20 yıl sonra kendinizi
hayal edin. "Nasıl bir yerde çalışıyorsunuz, neler
yapıyorsunuz, görevleriniz neler, nasıl insanlarla
bir arada çalışıyorsunuz?"
Rehberlik
Anasayfa
|